Εβδομαδιαία Τοπική Εφημερίδα

Οι πυρκαγιές βοηθάνε την «ανάπτυξη» του Βαγγέλη Ντάλη

Θλιβερό το γεγονός της καταστροφής 28.000 στρεμμάτων πανέμορφου δασικού πλούτου στην Εύβοια αλλά… σκεφτήκατε ότι αυτή είναι μία καλή ευκαιρία για την ανάπτυξη αιολικών πάρκων, από τις εταιρείες που τοποθετούν ανεμογεννήτριες; Δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, ανάπτυξη επιχειρήσεων και περισσότερη ενέργεια ήπιας μορφής και ευνοϊκότερες συνθήκες για την ανάπτυξη άλλων. Το αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο εμποδίζει την ανάπτυξη τέτοιων πάρκων τα οποία κατά σύμπτωση ευνοούνται αν γίνουν σε περιοχές που τώρα είναι χαρακτηρισμένες ως δασικές. Οι πυρκαγιές είναι μια καλή ευκαιρία να ξεπεραστούν τέτοια εμπόδια, μια πρώτη λύση.

Να το ξεκαθαρίσουμε από την αρχή. Τόσο ο τίτλος του άρθρου, όσο και η εισαγωγή που μόλις διαβάσατε δεν είναι η άποψή μου, είναι ειρωνικός λόγος. Είναι όμως, δυστυχώς, η άποψη πολλών άλλων οι οποίοι έχουν ως προμετωπίδα των σχεδίων τους το «πρώτα η ανάπτυξη». Είναι επίσης λόγος αναγκαστικά υπαινικτικός γιατί δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι τρεις φωτιές που πυροδότησαν την τεράστια καταστροφή ήταν οργανωμένο σχέδιο κάποιων εταιρειών. Ακόμα κι αν βρεθούν οι εμπρηστές, ίσως δεν θα μάθουμε ποτέ αν τους έβαλε κάποιος άλλος. Χωρίς να μπαίνουμε σε θεωρίες συνομωσίας λοιπόν, σημειώνουμε κάποιες συμπτώσεις. Όπως αυτή της φωτιάς στη Θήβα, την ίδια περίοδο, σε περιοχές που πάλι συμπίπτουν χωρικά με περιοχές προορισμένες να αναπτυχθούν αιολικά πάρκα…
Αν επαληθευτούν ποτέ οι υπόνοιες που υπάρχουν, θα πρόκειται για έγκλημα τεραστίων διαστάσεων. Δεν έγινε απλά μια μείωση δασικών περιοχών, έγινε μια περιβαλλοντική καταστροφή της οποίας οι συνέπειες θα φανούν τα επόμενα χρόνια σε όλη την Εύβοια! Αν βγει αληθινή πάλι η υποψία τέτοιου εμπρησμού, θα πρόκειται όχι για ειρωνικό λόγο αλλά γι’ αυτό που στο αρχαίο ελληνικό θέατρο ονομάζονταν «τραγική ειρωνεία». Με πρόσχημα την ανάπτυξη ήπιων μορφών ενέργειας για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής θα έχει γίνει η καταστροφή του βασικότερου όπλου που έχουμε που έχουμε για να την αντιμετωπίσουμε: του δάσους! Οι πνεύμονες πράσινου είναι αυτοί που και το διοξείδιο του άνθρακα απορροφούν αλλά και τη θερμοκρασία της περιοχής αλλά και ολόκληρου του πλανήτη ισορροπούν.
Αν όμως στην Ελλάδα υπάρχουν αμφιβολίες για το τυχαίο ή τη σκοπιμότητα των πυρκαγιών, για το αν είναι φωτιές έστω κι από αμέλεια ή εμπρησμοί, στη Βραζιλία και στο δάσος του Αμαζονίου, στο μεγαλύτερο πνεύμονα ζωής του πλανήτη, υπάρχουν μόνο βεβαιότητες. 9.000 πυρκαγιές μέσα μόνο σε μια βδομάδα μόνο τυχαίο γεγονός δεν μπορεί να θεωρηθεί. Νέες φωτιές ανάβουν ακόμα κι αυτή τη στιγμή που εσείς διαβάζετε αυτές τις γραμμές και θα συνεχίσουν και αύριο να ανάβουν. Για ποιό λόγο; Για την «ανάπτυξη»! Για να «αναθερμανθεί» η βραζιλιάνικη οικονομία!
Είναι σοκαριστικό. Για τους κατοίκους του Αμαζονίου, όλο το δάσος είναι πηγή ζωής, για όλο τον υπόλοιπο πλανήτη είναι αναγκαίο για την επιβίωσή του αφού ρυθμίζει την παγκόσμια θερμοκρασία αλλά για κάποιους τοπικούς επιχειρηματίες αλλά και πολυεθνικές εταιρείες είναι εμπόδιο στις δραστηριότητες και την ανάπτυξη των κερδών τους!
Δεκαετίες τώρα δίνεται μία μεγάλη μάχη για την προστασία του Αμαζόνιου. Οι επίδοξοι καταπατητές από τη μια και οι ιθαγενείς που το προστατεύουν από την άλλη. Ενάμισι εκατομμύριο άνθρωποι, ιθαγενικές φυλές ζουν στα δάση και τα προστατεύουν αφού οι ίδιοι έχουν συνδέσει τη ζωή και την ύπαρξή τους με αυτά. Δεκαετίες παλεύουν με τα θεριά που θέλουν να φέρουν την «ανάπτυξη». Εμβληματική μορφή των αγώνων τους ήταν ο Τσίκο Μέντες που δολοφονήθηκε το 1988 γιατί προσπαθούσε να οργανώσει τους αυτόχθονες ενάντια στην καταστροφή του δάσους. Σήμερα οι δολοφόνοι του ολοκληρώνουν το έργο τους.
Πολυεθνικές επιχειρήσεις αγροτικής παραγωγής, εταιρείες εξορύξεων, ντόπιοι μεγαλοϊδιοκτήτες γης και άλλοι «επενδυτές» έχουν πάρει το πράσινο φως από τον ακροδεξιό πρόεδρο της Βραζιλίας Ζαίχ Μπολσονάρου, ο οποίος κυβερνά από τον Ιανουάριο, να προχωρήσουν στα σχέδιά τους. Λίγες μόλις μέρες αφού ανέβηκε στην εξουσία, έγραψε στο twitter: «Πάνω από το 15% της εθνικής επικράτειας είναι χαρακτηρισμένο ως ιθαγενική γη… Λιγότερο από ενάμισι εκατομμύριο άνθρωποι ζουν σε αυτά τα μέρη, απομονωμένοι από την πραγματική Βραζιλία… Μαζί θα αφομοιώσουμε αυτούς τους πολίτες».
Ένα από τα πρώτα μέτρα της κυβέρνησής του ήταν να παραδώσει τεράστιες εκτάσεις του Αμαζονίου στον έλεγχο των πολυεθνικών αγροτικής παραγωγής, μεταφέροντας την αρμοδιότητα της διαχείρισής τους στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, που στην πραγματικότητα ελέγχεται πλήρως από τις εταιρείες αγροτικών προϊόντων και τροφίμων.
Η περιοχή Yanomami στα βόρεια σύνορα της Βραζιλίας (με τη Βενεζουέλα) είναι χαρακτηρισμένη από το 1992 ως γη ιθαγενικών κοινοτήτων. Μέχρι πρόσφατα, η περιοχή φυλαγόταν από στρατιωτικές μονάδες της χώρας. Η παρουσία του στρατού συντελούσε στο να κρατούνται τουλάχιστον τα προσχήματα από τους χρυσοθήρες που εποφθαλμιούν την περιοχή. Στα τέλη του περασμένου χρόνου οι στρατιωτικές βάσεις έκλεισαν, με το πρόσχημα της οικονομικής αδυναμίας να διαχειριστούν τις μεταναστευτικές ροές από τη Βενεζουέλα. Οι χρυσοθήρες αποθρασύνθηκαν και έτσι σήμερα οι ιθαγενείς υπολογίζουν ότι περίπου 20.000 από αυτούς έχουν εισβάλει στην περιοχή τους, εκχερσώνοντας μεγάλες δασικές περιοχές, ρυπαίνοντας τα ποτάμια με υδράργυρο, απειλώντας τους ντόπιους όταν τολμάνε να διαμαρτυρηθούν.
Έχουν στήσει μεγάλες εγκαταστάσεις που απαιτούν σημαντική χρηματοδότηση από εξίσου μεγάλες εταιρείες. Οι χρυσοθήρες έχουν στη διάθεσή τους βαριά σκαπτικά μηχανήματα και οχήματα, είναι οπλισμένοι, ενώ ο ανεφοδιασμός τους, όπως και η μεταφορά των μεταλλευμάτων, γίνεται με αεροπλάνα που πετούν πάνω από την περιοχή. Οι ντόπιοι πληθυσμοί δεν απειλούνται μόνο από την καταστροφή του δάσους και τη ρύπανση των ποταμών.
Αγρότες, έχοντας ενθαρρυνθεί από τον Μπολσονάρου, βάζουν παράνομα φωτιές για να καθαρίσουν νέες εκτάσεις για κτηνοτροφία και καλλιέργειες. Ο Βραζιλιάνος πρόεδρος έχει περιορίσει τις προσπάθειες της κυβέρνησής του να ελέγξει την καταστροφή, υποσχόμενος αντ’αυτού να «ανοίξει» προστατευόμενες εκτάσεις για αξιοποίηση προκειμένου να τονώσει την οικονομική ανάπτυξη. Αρχικά κατηγόρησε τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις ότι βάζουν τις φωτιές για να τον συκοφαντήσουν και όταν ξεσηκώθηκε η παγκόσμια κατακραυγή εναντίον του συνέχισε να αυτογελοιοποιείται κατηγορώντας τις άλλες χώρες, κυρίως ευρωπαϊκές, ότι αναμειγνύονται στα εσωτερικά της χώρας του έχοντας «αποικιοκρατική νοοτροπία»!
Στη συνέχεια κατηγόρησε τους αγρότες ότι βάζουν φωτιές στην προσπάθειά τους να καθαρίσουν τα χωράφια τους κι όταν πλέον η Ευρωπαϊκή Ένωση τον απείλησε ότι θα ακυρώσει τη πολύ μεγάλη εμπορική συμφωνία της με την Μercosur, την εμπορική ένωση των χωρών της Λατινικής Αμερικής, τότε και μόνο τότε πείστηκε να στείλει το στρατό να βοηθήσει στην κατάσβεση των πυρκαγιών. Το έγκλημα όμως είχε συντελεστεί.
Εξάλλου ο Μπολσονάρου επιτέθηκε και στη Συμφωνία του Παρισιού για την Κλιματική Αλλαγή, εξηγώντας ότι αν ήταν τόσο καλή, οι ΗΠΑ θα είχαν παραμείνει σε αυτή. Ξεκάθαρα θαυμαστής των απόψεων του Ντόναλντ Τραμπ. Τα παραπάνω δεν προκαλούν ιδιαίτερη έκπληξη σε όσους έχουν παρακολουθήσει τις δηλώσεις του ακροδεξιού προέδρου της χώρας σε σχέση με τους ιθαγενείς. Ήδη από την προεκλογική του εκστρατεία το 2018 είχε ταχθεί υπέρ της χαλάρωσης των ελέγχων για να αποφευχθεί η αποψίλωση των δασών. Ο Μπολσονάρου ονειρεύεται να αδειάσει τα τροπικά δάση του Αμαζονίου από τους κατοίκους τους, να τα παραδώσει στις μεγάλες πολυεθνικές εξορύξεων και αγροτικής παραγωγής και να «αφομοιώσει» τους ιθαγενικούς πληθυσμούς.
Δεν είναι ούτε ο μόνος, ούτε ο πρώτος στον πλανήτη που θυσιάζει τα πάντα για τις «επενδύσεις» και το χρήμα. Σε όλους αυτούς όμως έχει απαντήσει εύστοχα η Greenpeace: «Εσείς που νομίζετε ότι το χρήμα είναι πιο σημαντικό από το περιβάλλον, ας προσπαθήσετε να μετρήσετε τα λεφτά σας έχοντας κρατήσει την αναπνοή σας»…