Εβδομαδιαία Τοπική Εφημερίδα

Ντελιβεράδες στο μεροκάματο του τρόμου, Γράφει ο Βαγγέλης Ντάλης

Όσοι οδηγούν μηχανή ξέρουν ότι μπορούν να οδηγήσουν σε βουνά, σε ποτάμια, στη βροχή και στο κρύο, αρκεί να έχουν τον κατάλληλο εξοπλισμό. Δύο συνθήκες δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν: τις λακούβες τις σκεπασμένες από το νερό της βροχής και το χιόνι. Η λακούβα δεν είναι ορατή και πέφτουν μέσα, το χιόνι μηδενίζει την τριβή με τα λάστιχα και χάνεται ο έλεγχος πολύ πιο εύκολα από ένα αυτοκίνητο.

Ιδιοκτήτες καταστημάτων εστίασης όμως, αδιαφορώντας για τη σωματική ακεραιότητα των διανομέων τους (ντελιβεράδες), δεν διστάζουν να τους στέλνουν για παραγγελίες μέσα στο παγωμένο χιόνι! Αυτή την εβδομάδα που η κακοκαιρία απλώθηκε σε όλη την Ελλάδα, που οι θερμοκρασίες στη Βόρεια Ελλάδα ήταν κάτω από το μηδέν, δηλαδή συνθήκες χιονιού ή επικίνδυνου παγετού στους δρόμους, κάποιοι διανομείς αναγκάστηκαν να βγουν για δουλειά, φοβούμενοι μια πιθανή απόλυση αν αρνούνταν να εργαστούν. Οι παραγγελίες εκτελέστηκαν κανονικά κι ας ήταν πρόσφατος ο θάνατος 27χρονου διανομέα στα Χανιά, παραμονή Πρωτοχρονιάς.
Κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο πολλές φωτογραφίες διανομέων μέσα στο χιόνι ή τη δυνατή βροχή, μερικές ανατριχιαστικές. Σε ένα από τα βίντεο επίσης που ανέβηκαν, ταλαιπωρημένος διανομέας προσπαθεί να κρατήσει την ισορροπία του πάνω στο δίκυκλο ενώ πορεύεται πάνω στο χιόνι κι ενώ οι περαστικοί του φωνάζουν με αγωνία να μη συνεχίσει, έντρομοι από τον τρόπο που γλιστράει το μηχανάκι του. Ένας δεύτερος έχει κατέβει και σέρνει, κυριολεκτικά, το μηχανάκι του με τα χέρια, αγωνιώντας να παραδώσει την παραγγελία!
Από την Παρασκευή, η Επιτροπή Αγώνα Διανομέων Θεσσαλονίκης είχε καλέσει τους «ντελιβεράδες» της πόλης να μην εργαστούν αν χιονίσει. «Συνάδελφοι, από αύριο προβλέπονται ακραία καιρικά φαινόμενα! Σε περίπτωση χιονόπτωσης ΑΡΝΟΥΜΑΣΤΕ ΝΑ ΔΟΥΛΕΨΟΥΜΕ και ενημερώνουμε ΑΜΕΣΑ την Επιτροπή! Προέχει η σωματική μας ακεραιότητα και ασφάλεια», ανέφεραν. Πολλοί επίσης ήταν οι πολίτες οι οποίοι «ανέδειξαν» το θέμα στα κοινωνικά δίκτυα με τη συντριπτική πλειοψηφία των σχολίων να παρατηρεί πως είναι – το λιγότερο – δείγμα αλληλεγγύης και σεβασμού, να μην παραγγέλνουμε delivery τις μέρες των ακραίων φαινομένων, γιατί πάντα θα υπάρχουν ασυνείδητοι επιχειρηματίες – ιδιοκτήτες καταστημάτων που θα συνεχίσουν να εκμεταλλεύονται και να απειλούν τους υπαλλήλους τους χωρίς να ενδιαφέρονται για τη σωματική τους ακεραιότητα.
Φυσικά, υπήρξαν και πολλά καταστήματα ανά την Ελλάδα που επέλεξαν να μην εκτελέσουν παραγγελίες τις μέρες που το «έστρωσε». Υπάρχουν όμως και οι «άλλοι» επιχειρηματίες, αυτοί που θεωρούν τους εργαζόμενους «αναλώσιμους» και στο βωμό του κέρδους δεν διστάζουν να τους ρίξουν στο μεροκάματο του τρόμου. Υπάρχουν και πολλά άλλα επαγγέλματα που είναι επικίνδυνα αλλά το δικό τους μάλλον είναι το πιο επισφαλές ως προς την εκτέλεσή του. Σχεδόν τίποτα από ό,τι θα απαιτούνταν για την ασφάλεια αυτών των ανθρώπων δεν λειτουργεί σύμφωνα με τους κανόνες.
Σύμφωνα με τη σχετική Ευρωπαϊκή Οδηγία για το επάγγελμα των διανομέων, η συντήρηση του δικύκλου και η παροχή μέσων ατομικής προστασίας (κράνος κλπ.) καθώς και η βενζίνη είναι αποκλειστική ευθύνη του εργοδότη. Παρατηρείστε τα δίκυκλα διανομέων που κυκλοφορούν και θα καταλάβετε τι από τα προηγούμενα τηρούνται. Καμιά δεκαριά διανομείς έχουν χάσει τη ζωή τους τα τελευταία δύο χρόνια, πέρα από τα αναρίθμητα – και συνήθως αδήλωτα – ατυχήματα που έχουν γίνει την ώρα της δουλειάς τους. Ελάχιστα από αυτά, συνήθως τα πιο τρομακτικά, φτάνουν στα δελτία ειδήσεων και τις ειδησεογραφικές ιστοσελίδες. Τα υπόλοιπα αποσιωπούνται, με τη συναίνεση ή το φόβο των ίδιων των διανομέων.
Και αν όλοι σε στιγμές έχουμε βιαστεί να καταδείξουμε ως αιτία των ατυχημάτων την οδική συμπεριφορά των διανομέων που «δεν φοράνε κράνος», «παραβιάζουν τον ΚΟΚ», «οδηγούν σαν τρελοί», να σημειώσουμε πως και η συμπεριφορά αυτή έχει, με τη σειρά της, τα δικά της αίτια. Πίσω από τα εργατικά ατυχήματα ή δυστυχήματα κρύβεται μια ολόκληρη εργασιακή κουλτούρα, η οποία φαίνεται να αποτελεί τον κανόνα και λειτουργεί σε βάρος του εργαζόμενου. Ξεκινώντας από τις χαμηλές αμοιβές και την ανασφάλιστη ή υποδηλωμένη εργασία μέχρι τη μη παροχή μέσων ασφαλείας και τη μη πληρωμή της απαιτούμενης για την εργασία βενζίνης από τους εργοδότες, οι ντελιβεράδες αποτελούν ένα από τα πιο εκτεθειμένα κομμάτια των εργαζομένων. Μια πολύ δύσκολη καθημερινότητα, αποτελούμενη από δεκάωρα και δωδεκάωρα στη δουλειά με τους περισσότερους εργαζόμενους χωρίς να λαμβάνουν τα προβλεπόμενα δώρα, τα επιδόματα, τις άδειες, ή τις προσαυξήσεις για τα νυχτερινά, τις Κυριακές και τις αργίες. Αντιθέτως, παίρνουν ξερά τρία, τριάμιση ή στην καλύτερη περίπτωση 4 ευρώ την ώρα και όλα τα υπόλοιπα είναι πληρωμένα από τους ίδιους.
Ποια είναι, όμως, «όλα τα υπόλοιπα»; Κατ’ αρχάς το μηχανάκι με το οποίο γίνονται οι διανομές. Στη συνέχεια είναι η βενζίνη που ο εργαζόμενος καταναλώνει κατά την διάρκεια της δουλειάς του, καθώς και το κόστος για τα συχνά service και τις όποιες φθορές υφίσταται η μηχανή εξαιτίας της πολύωρης καθημερινής χρήσης. Είναι αυτά που η αγγελία: «Ζητείται διανομέας με δικό του μηχανάκι», παραλείπει, τεχνηέντως, να αναφέρει.
Φυσικά, υπάρχουν επαγγελματίες που παρέχουν στους υπαλλήλους τους μηχανάκι, ή καλύπτουν τα έξοδα της βενζίνης, όμως αυτοί είναι μειοψηφία, Το μηχανάκι στις περισσότερες δουλειές είναι δικό τους. Όλα, βενζίνες, φθορές είναι καθαρά πάνω τους. Οι περισσότεροι δεν τους δίνουν τίποτα έξτρα. Ό,τι συμφωνήσουν ως ωρομίσθιο μόνο. Υπάρχουν και κάποιοι εργοδότες που τους θέτουν το δίλημμα «με ασφάλιση θα σου δίνω 3 ευρώ, χωρίς 3,5». Και δυστυχώς θα επιλέξουν να παίρνουν κάτι παραπάνω, προκειμένου να καλύψουν τις βενζίνες και τις φθορές στο μηχανάκι.
Σε αυτές τις συνθήκες, βρίσκεται ένα κλάσμα της αιτίας των συχνών ατυχημάτων. Πέρα από την εξάντληση, οι χαμηλοί χρόνοι παράδοσης, που ενδεχομένως θα εξασφαλίσουν στους διανομείς το απαραίτητο για τους ίδιους φιλοδώρημα, αυξάνουν τον κίνδυνο ατυχήματος. Δουλεύουν περισσότερο για το φιλοδώρημα. Ο μισθός είναι, συνήθως, μικρός. Οπότε θα τρέξουν για το φιλοδώρημα, διότι ενδέχεται έτσι, να βγάλουν μισό μισθό ακόμα στο μήνα τους. Αυτό αυξάνει και τον κίνδυνο γιατί δεν μπορούν να είναι απόλυτα συγκεντρωμένοι.
Στο άγχος των εργαζομένων να αυξήσουν όσο μπορούν τον μισθό τους μέσω του φιλοδωρήματος, έρχεται να προστεθεί και η πίεση των εργοδοτών, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις απαιτούν οι ίδιοι μικρούς χρόνους παράδοσης, προκειμένου να ικανοποιηθούμε εμείς, οι ανυπόμονοι πελάτες. Οι ντελιβεράδες δουλεύουν με το άγχος να παραδώσουν την παραγγελία το συντομότερο δυνατό, κάνοντας μία σειρά από παραβάσεις για να προλάβουν, γιατί αν δεν παραδώσουν στον χρόνο που θέλει ο εργοδότης, κινδυνεύουν να χάσουν τη δουλειά τους. Αντί ένα μαγαζί να έχει 6-7 διανομείς για να κάνει την δουλειά του, έχει 1 ή 2, οπότε καταλαβαίνετε ότι η εντατικοποίηση, η πίεση, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για εργατικά ατυχήματα.
Συνεπώς, την επόμενη φορά που θα δείτε στο δρόμο ντελιβερά, δώστε του προτεραιότητα. Κι αν έχει παλιόκαιρο, ε, φτιάξτε μόνοι σας έναν καφέ. Εκτός από το delivery, υπάρχει και το self-service!